Sembang Santai MPM 2026: Daripada Wacana Kepada Gagasan Membina Malaysia

Oleh Shahbudin Embun, Penganalisis Politik dan Pengerusi Biro Kepimpinan & Pentadbiran Negara MPM

Program Majlis Sembang-Sembang Santai (Hi-Tea) MPM 2026 yang berlangsung pada Khamis, 20 Ogos 2026 di Dewan Bina Daulah MPM bukan sekadar sebuah pertemuan santai.

Di sebalik suasana mesra dan tidak formal itu, terselit satu perkara yang jauh lebih besar, keperluan untuk membuka ruang dialog antara tokoh berpengalaman, pemimpin masyarakat, akademia dan generasi masa depan bagi membicarakan arah Malaysia.

Inilah kekuatan sebenar program seperti ini.

Kadangkala, idea yang paling bernas tidak lahir daripada pentas rasmi yang penuh protokol, tetapi daripada perbincangan santai apabila seseorang bebas mengemukakan pandangan, bertanya soalan dan mencabar pemikiran.

DARIPADA POLITIK KEPADA PEMBINAAN NEGARA

Antara perkara menarik dalam perbincangan ialah kesedaran bahawa Malaysia tidak boleh terus melihat pembangunan negara hanya daripada perspektif politik dan ekonomi.

Kita memang memerlukan pertumbuhan ekonomi, pelaburan, pekerjaan, teknologi dan pembangunan infrastruktur.

Tetapi persoalan yang lebih besar ialah:

Apakah jenis manusia yang mahu kita lahirkan untuk mengurus semua kemajuan tersebut?

Negara boleh mempunyai teknologi yang hebat tetapi kepimpinan yang lemah.

Negara boleh mempunyai ekonomi yang berkembang tetapi masyarakat yang semakin berpecah.

Negara boleh mempunyai institusi yang banyak tetapi nilai integriti semakin terhakis.

Sebab itu pembangunan manusia, pendidikan, kepimpinan dan nilai menjadi semakin penting.

GAGASAN TAN SRI ANUWAR ALI: NEGARA PERLU “BUDI”

Prof. Emeritus Tan Sri Anuwar Ali turut memberikan pandangan yang sangat menarik dalam program tersebut.

Inti gagasan beliau ialah bahawa kemajuan manusia tidak seharusnya hanya bergantung kepada ilmu dan teknologi, tetapi mesti dipandu oleh kebijaksanaan serta nilai kemanusiaan.

Pandangan ini selari dengan gagasan yang diketengahkan dalam tulisan Prof. Zulkifly Baharom yang dirujuk oleh Tan Sri Anuwar, khususnya mengenai kepentingan wisdom leadership dan pertimbangan manusia dalam era kecerdasan buatan.

Dalam konteks budaya kita, ia boleh dirangkumkan melalui empat nilai penting:

Akal Budi — Hati Budi — Budi Bicara — Budi Pekerti.

Empat perkara ini nampak mudah, tetapi sebenarnya merupakan asas kepada pembentukan manusia dan kepimpinan.

Akal Budi membentuk cara kita berfikir.

Hati Budi membentuk keikhlasan dan empati.

Budi Bicara menentukan bagaimana kita berkomunikasi dan menyelesaikan perbezaan.

Budi Pekerti pula menentukan siapa kita apabila diberi kuasa dan kedudukan.

Ini amat penting dalam Malaysia hari ini.

Kita tidak mahu melahirkan generasi yang hanya bijak tetapi tidak beradab, berkuasa tetapi tidak berintegriti, berilmu tetapi tidak mempunyai empati.

TEKNOLOGI BOLEH MENJADI PANTAS, MANUSIA TIDAK BOLEH KEHILANGAN PERTIMBANGAN

Perkembangan Artificial Intelligence (AI) sedang mengubah dunia dengan pantas.

Namun, semakin canggih teknologi, semakin penting peranan manusia dalam membuat pertimbangan.

Mesin boleh mengira.

AI boleh menganalisis.

Algoritma boleh membuat ramalan.

Tetapi persoalan apa yang benar, apa yang adil, apa yang beretika dan apa yang terbaik untuk manusia tetap memerlukan kebijaksanaan manusia.

Inilah sebabnya gagasan Tan Sri Anuwar Ali begitu relevan.

Malaysia tidak boleh hanya mengejar “smart nation”.

Kita mesti membina “wise nation”.

POLITIK JUGA MEMERLUKAN BUDI

Dalam konteks politik, gagasan ini lebih besar maknanya.

Perbezaan politik adalah perkara biasa dalam demokrasi.

Yang menjadi masalah ialah apabila perbezaan bertukar menjadi permusuhan.

Kita boleh berbeza parti.

Kita boleh berbeza ideologi.

Kita boleh berbeza pandangan mengenai kerajaan.

Tetapi kita masih mempunyai satu negara yang sama.

Sebab itu politik yang matang bukan politik yang hanya pandai menyerang lawan.

Politik yang matang ialah politik yang mampu berbeza tanpa memutuskan silaturahim, berdebat tanpa menghina dan berkuasa tanpa melupakan rakyat.

Dalam erti kata lain:

Demokrasi memerlukan kebebasan, tetapi kebebasan mesti dipandu oleh budi.

MPM DAN PERANAN MEMBINA JAMBATAN

Di sinilah MPM boleh memainkan peranan yang lebih besar.

MPM tidak harus dilihat hanya sebagai sebuah platform pertemuan.

Ia boleh menjadi jambatan antara pengalaman generasi terdahulu dengan pemikiran generasi baharu.

Tokoh-tokoh yang telah melalui pengalaman panjang dalam pentadbiran, pendidikan, korporat, politik dan masyarakat mempunyai khazanah pengalaman yang amat bernilai.

Generasi muda pula mempunyai tenaga, teknologi, keberanian dan perspektif baharu.

Jika kedua-duanya digabungkan, Malaysia akan mendapat sesuatu yang sangat berharga:

pengalaman yang bertemu dengan inovasi.

DARIPADA SEMBANG SANTAI KEPADA GERAKAN PEMIKIRAN

Sebab itu saya melihat program Sembang-Sembang Santai MPM 2026 ini bukan sekadar acara sosial.

Ia adalah satu bentuk dialog pemikiran.

Kita perlu memperbanyakkan ruang seperti ini — ruang yang membolehkan tokoh-tokoh negara berkongsi pengalaman, akademia mengemukakan pandangan, masyarakat madani menyuarakan aspirasi dan generasi muda belajar untuk berfikir secara kritikal.

Malaysia tidak kekurangan orang pandai.

Persoalannya ialah:

Adakah kita cukup ramai manusia yang bijaksana?

Dan lebih penting:

Adakah ilmu, kepakaran dan kuasa yang kita miliki digunakan dengan budi?

PENUTUP: MALAYSIA YANG KITA MAHU

Akhirnya, masa depan Malaysia tidak hanya bergantung kepada siapa yang memegang kuasa.

Ia bergantung kepada bagaimana kuasa itu digunakan.

Tidak hanya kepada berapa tinggi ekonomi berkembang.

Tetapi kepada siapa yang mendapat manfaat daripada pertumbuhan tersebut.

Tidak hanya kepada betapa canggih teknologi kita.

Tetapi kepada sejauh mana teknologi itu digunakan untuk memanusiakan manusia.

Dan tidak hanya kepada berapa banyak undang-undang yang kita cipta.

Tetapi kepada sejauh mana masyarakat kita mempunyai kesedaran untuk melakukan perkara yang benar walaupun tiada siapa melihat.

Inilah nilai sebenar akal budi, hati budi, budi bicara dan budi pekerti.

Dan inilah antara mesej besar yang saya bawa pulang daripada Sembang-Sembang Santai MPM 2026:

Kita tidak hanya mahu membina Malaysia yang maju. Kita mahu membina Malaysia yang bijaksana, berintegriti, beradab dan mempunyai jiwa.

Kerana akhirnya, negara yang hebat bukan hanya diukur melalui bangunan yang tinggi, ekonomi yang besar atau teknologi yang canggih — tetapi melalui kualiti manusia yang menghuninya.

Itulah Malaysia yang kita mahu bina.