Belanjawan 2027: Berbilion Ringgit Untuk Usahawan Bumiputera – Mampukah Kita Membina Kuasa Ekonomi Bangsa?

Daripada bantuan kewangan kepada pembinaan empayar perniagaan Bumiputera yang berdaya saing.

Belanjawan MADANI 2027 membuka lembaran baharu dalam agenda pembangunan ekonomi Bumiputera. Melalui pelbagai pengumuman pembiayaan, perolehan kerajaan, pelaburan institusi dan pembangunan syarikat, kerajaan memperlihatkan komitmen untuk memperkukuh penyertaan Bumiputera dalam ekonomi negara.

Namun, di sebalik angka berbilion ringgit yang diumumkan, timbul satu persoalan penting: adakah bantuan ini benar-benar mampu melahirkan usahawan Bumiputera yang besar, kukuh dan berdaya saing, atau kita akan terus mengulangi pendekatan lama yang sekadar mengekalkan kebergantungan kepada bantuan kerajaan?

Persoalan ini wajar dibincangkan kerana pembangunan ekonomi Bumiputera bukan hanya berkaitan jumlah dana yang diperuntukkan, tetapi juga sejauh mana dana tersebut diterjemahkan menjadi kekayaan, pemilikan aset, penguasaan teknologi, peluang pekerjaan dan pembentukan syarikat Bumiputera yang mampu bersaing di peringkat antarabangsa.

1. Perolehan Kerajaan RM7.5 Bilion: Peluang Besar Kontraktor Bumiputera

Antara pengumuman paling signifikan ialah peningkatan nilai perolehan kerajaan yang dikhususkan kepada kontraktor Bumiputera G1 hingga G4 daripada RM4 bilion pada 2026 kepada RM7.5 bilion pada 2027.

Ini merupakan tambahan sebanyak RM3.5 bilion, bersamaan peningkatan 87.5 peratus.

Kerajaan juga mengumumkan pelonggaran kaedah perolehan bagi kerja penyelenggaraan, pembaikan dan penambahbaikan fasiliti kerajaan, dengan had lantikan terus sehingga RM200,000 dan kaedah sebut harga sehingga RM3 juta.

Langkah ini berpotensi membuka peluang lebih luas kepada kontraktor kecil dan sederhana Bumiputera, terutamanya mereka yang selama ini menghadapi kesukaran mendapatkan projek kerajaan.

Namun, nilai kontrak yang besar tidak semestinya menjamin pembangunan keupayaan kontraktor.

Kita perlu bertanya, berapa ramai kontraktor Bumiputera yang mampu meningkat daripada G1 kepada G4, seterusnya kepada G5, G6 dan G7?

Adakah kontraktor yang menerima projek memperoleh keuntungan mencukupi untuk membina modal sendiri, membeli peralatan, menggaji tenaga mahir serta memperkukuh keupayaan teknikal?

Atau sebahagiannya sekadar menjadi perantara kontrak sedangkan kerja sebenar dilaksanakan pihak lain?

Dasar perolehan Bumiputera seharusnya menjadi mekanisme melahirkan kontraktor yang benar-benar berkeupayaan, bukan sekadar mekanisme pengagihan kontrak.

Sistem penilaian prestasi perlu memberi keutamaan kepada peningkatan kelas kontraktor, rekod pelaksanaan projek, pembangunan pekerja tempatan dan pertumbuhan modal syarikat.

2. TERAJU, PUNB dan TEKUN: Pembiayaan yang Perlu Menghasilkan Kejayaan

Belanjawan 2027 turut memperlihatkan pengukuhan beberapa institusi penting pembangunan usahawan Bumiputera.

Antaranya:

• TERAJU: Pembiayaan sehingga RM1 bilion, dengan keupayaan pemantauan projek Bumiputera diperkasakan.
• Perbadanan Usahawan Nasional Berhad (PUNB): Dana pembiayaan meningkat kepada RM500 juta berbanding RM350 juta.
• TEKUN Nasional: Pembiayaan meningkat kepada RM1.3 bilion, dengan tumpuan menyokong pembangunan usahawan Bumiputera.

Pada masa yang sama, pembiayaan mikro keseluruhan negara meningkat kepada RM6.6 bilion bagi 2027, termasuk dana AIM dan BSN yang juga boleh dimanfaatkan oleh golongan usahawan mengikut syarat kelayakan masing-masing.

Pengumuman ini amat bermakna bagi pengusaha kecil yang menghadapi kekangan modal untuk mengembangkan perniagaan.

Namun, kita tidak boleh mengukur kejayaan institusi pembiayaan hanya berdasarkan jumlah wang yang diagihkan atau bilangan penerima pinjaman.

Ukuran sebenar ialah berapa ramai penerima pembiayaan yang berjaya meningkatkan pendapatan, membuka cawangan baharu, menggaji pekerja dan membangunkan produk sendiri.

Sebagai contoh, seorang peniaga makanan yang menerima pembiayaan mikro sepatutnya mempunyai laluan pembangunan untuk berkembang daripada gerai kepada kedai, seterusnya perusahaan pemprosesan makanan dan akhirnya jenama yang mampu dipasarkan ke seluruh negara.

Begitu juga usahawan teknologi yang memulakan perniagaan kecil perlu mempunyai laluan daripada pembangunan prototaip kepada pengkomersialan produk, pengembangan pasaran dan pelaburan pertumbuhan.

Bantuan modal tanpa pembangunan ilmu pengurusan, pemasaran, teknologi dan strategi perniagaan hanya akan menghasilkan kitaran pinjaman yang berulang.

Oleh itu, TERAJU, PUNB dan TEKUN perlu dilihat sebagai sebahagian daripada satu ekosistem pembangunan usahawan yang bersepadu, bukannya institusi yang beroperasi secara terpisah.

3. RM58 Bilion Perolehan GLC dan PETRONAS: Siapa yang Akan Menikmatinya?

Satu lagi pengumuman besar ialah sasaran perolehan berjumlah RM58 bilion oleh GLC dan PETRONAS daripada syarikat Bumiputera.

Kerajaan turut memaklumkan bahawa garis panduan perolehan GLC yang tidak disemak sejak 2006 akan diperbaharui mulai 2027.

Lebih menarik, kejayaan vendor akan turut diukur melalui pertumbuhan syarikat, inovasi dan kejayaan menembusi pasaran baharu.

Ini merupakan perubahan pendekatan yang penting.

Selama ini, peluang menjadi vendor syarikat besar sering dianggap sebagai suatu kejayaan dalam dirinya. Sedangkan kejayaan sebenar ialah kemampuan vendor tersebut membangunkan teknologi, menghasilkan produk sendiri serta membina pelanggan selain daripada GLC yang memberikan kontrak.

PETRONAS, misalnya, mempunyai rantaian industri yang luas meliputi kejuruteraan, teknologi, perkhidmatan digital, keselamatan, penyelenggaraan dan pelbagai bidang sokongan.

Vendor Bumiputera yang berjaya membangunkan keupayaan dalam rantaian industri sebegini berpotensi memasarkan perkhidmatan mereka ke luar negara.

Begitu juga vendor dalam sektor tenaga, telekomunikasi, kesihatan dan infrastruktur.

Kerajaan wajar memastikan sasaran RM58 bilion ini tidak tertumpu kepada kelompok syarikat yang sama dari tahun ke tahun.

Sebaliknya, peluang perlu diperluas kepada syarikat baharu yang memiliki inovasi, harta intelek, teknologi tempatan dan kemampuan berkembang.

Kita bukan sekadar mahu lebih ramai vendor Bumiputera.

Kita mahu vendor Bumiputera yang akhirnya mampu menjadi peneraju industrinya sendiri.

4. Pelaburan GLIC RM2 Bilion: Membina Pemilikan Ekonomi Bumiputera

Kerajaan turut mengumumkan bahawa syarikat pelaburan berkaitan kerajaan (GLIC) akan melabur RM2 bilion bagi memperkasa syarikat Bumiputera.

Antara institusi yang disebut ialah Ekuinas dan Pelaburan Hartanah Berhad (PHB), yang akan membantu syarikat Bumiputera menuju penyenaraian awam serta memperkukuh pemilikan hartanah strategik.

Selain itu, Dana Ciptawan RM250 juta diwujudkan oleh Khazanah dan TERAJU untuk menyokong pertumbuhan syarikat pertengahan Bumiputera.

Inilah antara pendekatan yang berpotensi membawa perubahan struktur ekonomi Bumiputera.

Kita harus membezakan antara bantuan kepada perniagaan dengan pembinaan pemilikan ekonomi.

Bantuan kepada perniagaan boleh menghasilkan pendapatan untuk beberapa tahun. Tetapi pemilikan saham, teknologi, jenama, harta intelek dan hartanah strategik boleh menghasilkan kekayaan yang berkekalan merentas generasi.

Bumiputera tidak sepatutnya hanya menjadi pengguna, peniaga kecil atau kontraktor kepada pemilik modal yang lebih besar.

Mereka perlu mempunyai peluang menjadi pemilik industri, pemegang saham strategik dan peneraju syarikat yang mampu disenaraikan di Bursa Malaysia.

Namun, pelaburan GLIC mestilah disertai tadbir urus yang telus, pemilihan syarikat berdasarkan potensi sebenar dan strategi pertumbuhan yang boleh diukur.

Pelaburan institusi tidak boleh menjadi sekadar penyelamat berulang bagi syarikat yang gagal memperbaiki prestasinya.

Sebaliknya, institusi pelaburan negara perlu membantu membentuk generasi baharu syarikat Bumiputera yang profesional, inovatif dan mampu berdikari.

5. Ekonomi Baharu: Bumiputera Tidak Boleh Ketinggalan Lagi

Belanjawan 2027 turut membuka ruang kepada syarikat Bumiputera dalam industri tenaga bersih.

Kerajaan mengumumkan pembangunan taman solar berpusat untuk bangunan kerajaan melalui pelaburan RM1.5 bilion, yang turut menyediakan peluang dalam pembinaan, kejuruteraan dan penyelenggaraan.

Melalui projek solar LSS6 pula, kapasiti 150 megawatt dikhususkan kepada syarikat Bumiputera.

Program 10 Juara Bumiputera turut diteruskan melalui peruntukan RM40 juta untuk membangunkan 15 syarikat berpotensi menjelang 2027.

Ini merupakan peluang penting untuk Bumiputera beralih daripada sektor perniagaan tradisional kepada industri berteknologi tinggi.

Namun, transformasi ekonomi tidak boleh terhenti kepada sektor tenaga.

Kecerdasan buatan (AI), robotik, teknologi kewangan, keselamatan siber, industri kreatif digital, bioteknologi, teknologi pertanian dan ekonomi kandungan merupakan antara bidang yang perlu menjadi agenda pembangunan usahawan Bumiputera.

Syarikat yang membangunkan perisian, platform digital, produk teknologi, teknologi pendidikan atau penyelesaian AI mungkin tidak mempunyai aset fizikal yang besar, tetapi memiliki potensi nilai komersial yang tinggi melalui harta intelek mereka.

Malangnya, penilaian pembiayaan tradisional sering bergantung pada aset, cagaran dan rekod kewangan terdahulu.

Bagi syarikat teknologi baharu, keupayaan intelektual dan potensi pasarannya mungkin jauh lebih penting daripada aset fizikal.

Oleh itu, saya berpandangan bahawa institusi pembangunan usahawan Bumiputera perlu membangunkan kaedah pembiayaan yang lebih sesuai dengan ekonomi baharu.

Penilaian harta intelek, potensi pengkomersialan teknologi dan kemampuan produk menembusi pasaran sewajarnya menjadi sebahagian daripada asas membuat keputusan pelaburan.

Sekiranya tidak, kita mungkin mempunyai peruntukan berbilion ringgit tetapi terus terlepas peluang melahirkan syarikat Bumiputera yang mampu menjadi peneraju industri teknologi masa depan.

6. PMKS dan Industri Halal: Daripada Produk Tempatan kepada Pasaran Dunia

Belanjawan 2027 turut mengumumkan pengurangan satu mata peratusan kadar cukai pendapatan bagi PMKS yang layak, dengan kadar baharu 14 peratus untuk RM150,000 pertama pendapatan bercukai dan 16 peratus bagi bahagian RM150,000 hingga RM600,000.

Menurut ucapan belanjawan, langkah ini dijangka memberi manfaat sehingga RM6,000 kepada sekitar 300,000 PMKS.

Kerajaan juga mengumumkan geran padanan sehingga RM5,000 kepada syarikat PMKS yang mahu mendapatkan sijil halal buat kali pertama, serta geran RM25,000 bagi memperkasa PMKS halal dalam bidang seperti kosmetik dan farmaseutikal.

Langkah-langkah ini bukan khusus untuk Bumiputera, tetapi boleh dimanfaatkan oleh syarikat Bumiputera yang memenuhi syarat.

Dalam konteks ekonomi Bumiputera, pembangunan industri halal mempunyai potensi yang besar.

Pensijilan halal bukan sekadar pengesahan terhadap sesuatu produk. Ia boleh menjadi pintu masuk kepada pembangunan jenama, penyelidikan produk, perdagangan antarabangsa serta pembinaan rantaian bekalan yang lebih bernilai.

Usahawan Bumiputera seharusnya tidak hanya melihat pasaran halal sebagai peluang menjual makanan.

Industri ini merangkumi farmaseutikal, kosmetik, logistik, teknologi pengesanan rantaian bekalan, produk penjagaan diri dan pelbagai perkhidmatan berkaitan.

Kerajaan perlu menghubungkan bantuan pensijilan halal dengan program pembangunan eksport, pemindahan teknologi, pemasaran digital dan kerjasama perdagangan antarabangsa.

Dengan pendekatan ini, produk halal Bumiputera tidak hanya berhenti di rak pasar raya tempatan, tetapi boleh berkembang menjadi jenama yang dikenali di pasaran dunia.

7. Lima Perubahan yang Perlu Dilaksanakan

Walaupun peruntukan yang diumumkan memperlihatkan peluang besar, saya berpandangan bahawa lima perubahan struktur perlu diberi perhatian.

Pertama, setiap bantuan mesti mempunyai laluan pertumbuhan perniagaan.

Penerima pembiayaan perlu dibimbing mengikut peringkat pembangunan, daripada perusahaan mikro kepada perusahaan kecil, sederhana dan akhirnya syarikat yang mampu bersaing di peringkat antarabangsa.

Kedua, penyelarasan institusi pembangunan Bumiputera mesti diperkukuh.

TERAJU, PUNB, TEKUN dan agensi berkaitan memerlukan sistem perkongsian maklumat serta pengukuran prestasi yang selaras. Rekod bantuan, kemajuan penerima dan pencapaian syarikat perlu dapat dipantau secara bersepadu mengikut bidang kuasa masing-masing.

Ketiga, pembiayaan perlu memberi lebih perhatian kepada teknologi dan harta intelek.

Syarikat Bumiputera yang mempunyai paten, inovasi, produk digital dan penyelesaian teknologi tidak boleh dinilai menggunakan pendekatan pembiayaan yang hanya sesuai untuk perniagaan tradisional.

Keempat, akses kepada pasaran perlu diberi perhatian setara dengan akses kepada modal.

Syarikat yang mempunyai produk berkualiti tetapi tidak mempunyai pelanggan akan tetap menghadapi kesukaran berkembang. Oleh itu, program pembangunan vendor dan perolehan kerajaan perlu disepadukan dengan usaha menembusi pasaran swasta serta pasaran eksport.

Kelima, kejayaan dasar mesti diukur melalui hasil, bukan peruntukan.

Kerajaan wajar menerbitkan laporan prestasi pembangunan usahawan Bumiputera yang menunjukkan bilangan syarikat yang meningkat skala operasi, pertumbuhan jualan dan produktiviti, pekerjaan bernilai tinggi yang diwujudkan, eksport serta pertambahan pemilikan aset dan harta intelek.

Dengan cara ini, rakyat dapat menilai sama ada perbelanjaan kerajaan benar-benar menghasilkan perubahan ekonomi yang berkekalan.

8. Jangan Sekadar Melahirkan Usahawan yang Bergantung pada Kerajaan

Kita harus menerima hakikat bahawa pembangunan ekonomi Bumiputera merupakan satu agenda yang panjang.

Selepas lebih lima dekad pelaksanaan dasar penyusunan semula masyarakat sejak Dasar Ekonomi Baru, persoalan yang perlu ditanya bukan lagi sekadar berapa ramai Bumiputera yang telah menerima bantuan.

Sebaliknya, kita perlu menilai berapa ramai yang telah berjaya menjadi pemilik perniagaan besar, membangunkan teknologi tempatan, menguasai pasaran antarabangsa dan mewujudkan kekayaan yang boleh diwariskan kepada generasi seterusnya.

Dasar afirmatif mempunyai peranan untuk memperbetulkan jurang peluang dan memperkukuh penyertaan ekonomi.

Namun, matlamat akhirnya mestilah melahirkan masyarakat usahawan yang mampu berdikari, bukan membentuk kebergantungan yang berpanjangan.

Bumiputera juga perlu membina budaya keusahawanan yang berpaksikan ilmu, disiplin, integriti, daya cipta, keberanian mengambil risiko secara terurus dan kesungguhan mencipta nilai.

Kemajuan bangsa tidak boleh hanya bersandar pada kuota dan bantuan.

Ia mesti ditunjangi keupayaan menguasai ilmu, membangunkan produk, mengurus modal dengan amanah serta meneroka pasaran baharu.

Inilah pembentukan akal budi keusahawanan yang sewajarnya menjadi asas pembangunan ekonomi Bumiputera masa depan.

Kesimpulan: Daripada Penerima Bantuan kepada Pencipta Kekayaan

Belanjawan MADANI 2027 menyediakan pelbagai instrumen penting untuk pembangunan ekonomi Bumiputera.

Daripada RM7.5 bilion perolehan kontraktor G1 hingga G4, sasaran RM58 bilion perolehan GLC dan PETRONAS, pembiayaan TERAJU sehingga RM1 bilion, dana PUNB RM500 juta, dana TEKUN RM1.3 bilion hinggalah pelaburan GLIC RM2 bilion, jelas terdapat pelbagai ruang untuk memperkukuh kedudukan usahawan Bumiputera.

Namun, semua angka ini perlu difahami mengikut kategorinya. Sasaran perolehan, kemudahan pembiayaan dan pelaburan bukanlah perkara yang sama, dan tidak boleh dianggap sebagai satu jumlah geran tunai yang akan diberikan secara langsung kepada usahawan.

Yang lebih penting ialah bagaimana peluang tersebut dilaksanakan, siapa yang menerima manfaatnya dan sejauh mana syarikat penerima berjaya berkembang.

Kita tidak mahu sepuluh tahun lagi, kerajaan masih memperuntukkan berbilion ringgit untuk menyelesaikan masalah usahawan Bumiputera yang sama.

Kita mahu melihat hasil yang berbeza.

Kita mahu melihat syarikat Bumiputera yang memiliki teknologi sendiri, membangunkan produk bertaraf dunia, mempunyai modal yang kukuh, disenaraikan di bursa saham, meneroka pasaran antarabangsa dan mencipta peluang kepada generasi muda.

Kerajaan mesti berani mengubah ukuran kejayaan dasar pembangunan ekonomi Bumiputera.

Bukan lagi berapa banyak bantuan telah diberikan, tetapi berapa banyak kekayaan baharu berjaya dicipta, berapa ramai usahawan berjaya dibangunkan dan sejauh mana pemilikan ekonomi Bumiputera bertambah kukuh.

Kerana akhirnya, kejayaan sebenar pembangunan ekonomi Bumiputera bukan apabila semakin ramai meminta bantuan kerajaan.

Kejayaan sebenar ialah apabila semakin ramai usahawan Bumiputera tidak lagi memerlukan bantuan untuk terus berkembang, malah mampu menjadi pencipta peluang, pembayar cukai, pelabur dan penyumbang kepada kemakmuran negara.

Bumiputera bukan sekadar perlu diberikan peluang untuk berniaga. Bumiputera mesti dibangunkan untuk menjadi pemilik, pencipta dan peneraju ekonomi masa depan.

Rujukan utama: Ucapan Belanjawan MADANI 2027, khususnya perenggan 69–73, 108, 111–113 dan 126–132. Pandangan dan cadangan dasar dalam artikel ini merupakan analisis penulis, bukan pengumuman tambahan kerajaan.