Sidang Meja Bulat Tolak UEC: Isu Pendidikan atau Isu Masa Depan Negara?

Pada 22 Mei 2026, satu Sidang Meja Bulat bertemakan “Tolak UEC” telah dianjurkan oleh Majlis Perundingan Melayu (MPM) di Wisma MPM Bina Daulah. Sidang tersebut menghimpunkan kira-kira 40 peserta terdiri daripada tokoh akademik, pemimpin NGO, aktivis masyarakat, bekas pentadbir pendidikan serta pemimpin politik yang berkongsi kebimbangan terhadap cadangan pengiktirafan Unified Examination Certificate (UEC) oleh kerajaan.  

Apa yang menarik, sidang ini bukan sekadar forum membincangkan sistem peperiksaan atau dasar pendidikan semata-mata. Ia berkembang menjadi satu perbincangan yang lebih besar mengenai identiti nasional, perpaduan negara, kedudukan Bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan dan masa depan pembinaan negara bangsa Malaysia.  

Mengapa UEC Menjadi Isu?

Bagi kebanyakan peserta sidang, isu UEC bukan sekadar soal pengiktirafan sijil akademik. Mereka melihatnya sebagai persoalan dasar negara yang menyentuh falsafah pendidikan kebangsaan dan matlamat asal sistem pendidikan Malaysia yang dibina untuk menyatukan rakyat melalui satu identiti nasional yang dikongsi bersama.  

Dalam perbincangan tersebut, beberapa tokoh menegaskan bahawa pengiktirafan UEC berpotensi mengukuhkan lagi sistem pendidikan berasingan yang telah lama wujud, sedangkan negara memerlukan lebih banyak ruang integrasi antara kaum dan bukannya pemisahan mengikut aliran pendidikan.  

Pandangan ini disuarakan oleh pelbagai peserta termasuk tokoh bahasa, ahli akademik, bekas pentadbir universiti dan aktivis masyarakat yang melihat keperluan untuk memperkasakan Dasar Pendidikan Kebangsaan sebagai instrumen utama pembentukan bangsa Malaysia.  

Kebimbangan Terhadap Politik Kompromi

Antara tema yang berulang kali muncul dalam sidang tersebut ialah kebimbangan bahawa isu UEC sering dijadikan bahan tawar-menawar politik.

Beberapa peserta berpendapat bahawa keputusan-keputusan berkaitan UEC sering dipengaruhi pertimbangan politik jangka pendek bagi meraih sokongan kumpulan tertentu, sedangkan implikasinya terhadap pembinaan negara bangsa perlu dinilai dari sudut yang lebih mendalam dan berjangka panjang.  

Ada yang berpandangan bahawa pemimpin politik Melayu sering berada dalam keadaan defensif apabila isu ini dibangkitkan, manakala kelompok akademik pula kurang lantang menyatakan pendirian mereka secara terbuka. Keadaan ini menyebabkan perdebatan mengenai UEC sering berlaku dalam ruang politik tetapi kurang dibahaskan secara ilmiah dan objektif.  

Bahasa Melayu Sebagai Teras Negara

Salah satu kebimbangan utama yang diketengahkan ialah kedudukan Bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan.

Bagi peserta sidang, Bahasa Melayu bukan sekadar medium komunikasi, tetapi merupakan asas pembentukan identiti negara yang termaktub dalam Perlembagaan dan diperjuangkan sejak sebelum kemerdekaan. Mereka berpandangan bahawa sebarang dasar pendidikan perlu memperkukuhkan peranan bahasa kebangsaan sebagai alat perpaduan dan mobiliti sosial rakyat Malaysia.  

Dalam konteks ini, mereka melihat pengiktirafan UEC sebagai satu perkara yang perlu dinilai dengan teliti agar tidak menjejaskan usaha jangka panjang untuk membina satu sistem pendidikan yang benar-benar menyatukan rakyat daripada pelbagai latar belakang.

Pengalaman Integrasi Yang Berjaya

Menariknya, sidang tersebut turut mendengar pengalaman individu yang pernah menyaksikan proses integrasi pelajar daripada aliran berbeza ke sekolah kebangsaan. Menurut perkongsian tersebut, pelajar yang melalui proses peralihan dan memasuki sistem pendidikan kebangsaan menunjukkan perubahan positif dari segi jati diri, kefahaman budaya dan semangat kebangsaan.  

Pengalaman seperti ini digunakan sebagai hujah bahawa pendidikan boleh menjadi jambatan perpaduan sekiranya semua pihak bersedia memperkukuhkan institusi pendidikan kebangsaan secara bersama.

Penyatuan Institusi Melayu

Satu lagi mesej penting yang muncul daripada sidang ini ialah keperluan untuk menyatukan pelbagai institusi Melayu, sama ada NGO, badan profesional, institusi pendidikan mahupun institusi politik.

Peserta sidang berpendapat bahawa isu UEC tidak boleh dilihat secara terpisah. Ia berkait rapat dengan persoalan kedudukan Bahasa Melayu, pembangunan modal insan, pembentukan identiti nasional dan masa depan kuasa politik masyarakat Melayu dalam negara majmuk.  

Oleh sebab itu, mereka menyeru supaya institusi-institusi Melayu mencari titik persamaan dan membina kesepakatan dalam mempertahankan perkara-perkara yang dianggap sebagai asas kepada pembinaan negara bangsa Malaysia.  

Mencari Jalan Ke Hadapan

Walaupun sidang ini secara jelas mengambil pendirian menolak pengiktirafan UEC, isu sebenar yang lebih besar ialah bagaimana Malaysia mahu membentuk generasi masa hadapan yang mampu hidup bersama dalam sebuah negara berbilang kaum.

Persoalan yang perlu dijawab bukan sekadar sama ada UEC harus diiktiraf atau tidak, tetapi apakah bentuk sistem pendidikan yang mampu melahirkan rakyat yang menguasai pelbagai bahasa, menghormati kepelbagaian budaya, namun pada masa yang sama mempunyai identiti nasional yang kukuh dan kesetiaan yang tidak berbelah bahagi kepada negara.

Dalam dunia yang semakin kompleks dan kompetitif, pendidikan bukan sekadar alat memperoleh pekerjaan. Pendidikan ialah instrumen pembinaan tamadun. Justeru, setiap keputusan dasar pendidikan perlu dinilai bukan hanya berdasarkan kepentingan politik semasa, tetapi berdasarkan kesannya terhadap generasi akan datang dan kelangsungan negara bangsa Malaysia.

Sidang Meja Bulat MPM ini menunjukkan bahawa perbahasan mengenai UEC masih jauh daripada selesai. Namun satu perkara yang jelas, ramai yang percaya bahawa masa depan Malaysia bergantung kepada kemampuan kita mencari keseimbangan antara kepelbagaian budaya dan keperluan membina satu identiti nasional yang kukuh untuk semua rakyat Malaysia.