Gaji Minimum: Antara Kebajikan Pekerja dan Kelangsungan PKS

Isu kenaikan gaji minimum sentiasa menjadi topik perbincangan hangat kerana kesannya yang luas terhadap ekonomi, perniagaan, dan pekerja. Terbaru, kenaikan gaji minimum kepada RM1,700 telah menimbulkan kebimbangan di kalangan perusahaan kecil dan sederhana (PKS) serta perniagaan mikro.

Namun, bagaimana sebenarnya kadar gaji minimum ini ditentukan? Adakah ia mengambil kira faktor seperti industri, saiz syarikat, kelayakan pekerja, tahap kemahiran, keuntungan syarikat, atau hanya sekadar satu angka tetap yang perlu dipatuhi oleh semua pihak?

Bagaimana Gaji Minimum Ditentukan?

Secara asasnya, gaji minimum ditetapkan berdasarkan:

1. Kos Sara Hidup – Gaji minimum harus mencerminkan keperluan asas pekerja untuk menampung kehidupan harian mereka.

2. Daya Saing Ekonomi – Jika gaji minimum terlalu tinggi, ia boleh menyebabkan kos operasi meningkat, menjejaskan keupayaan syarikat untuk bersaing.

3. Produktiviti Pekerja – Kenaikan gaji seharusnya sejajar dengan peningkatan produktiviti bagi mengelakkan beban kewangan kepada majikan.

4. Struktur Pasaran Buruh – Sektor yang mempunyai permintaan tinggi untuk pekerja mungkin dapat menawarkan gaji lebih tinggi tanpa menjejaskan keuntungan syarikat.

5. Keseimbangan Antara Syarikat Besar dan Kecil – Kenaikan gaji mungkin mudah diserap oleh syarikat besar, tetapi bagi PKS dan perniagaan mikro, ia boleh menjadi cabaran besar.

Adakah Ia Terpakai untuk Semua Jenis Syarikat?

Kenaikan gaji minimum sering dilaksanakan secara menyeluruh, tanpa mengambil kira perbezaan industri dan saiz syarikat. Ini menimbulkan persoalan:

• Adakah syarikat multinasional dan gerai tepi jalan harus mematuhi kadar gaji yang sama?

• Adakah perniagaan yang diberi dana kerajaan (contohnya, agensi kerajaan) mengalami tekanan yang sama seperti syarikat yang perlu mencari pendapatan sendiri?

• Bagi syarikat yang merekodkan keuntungan berbilion ringgit, kenaikan ini mungkin tidak menjadi isu, tetapi bagaimana pula dengan PKS yang masih berusaha untuk bertahan?

Kesan kepada PKS dan Perniagaan Mikro

Menurut laporan Sinar Ahad (2 Februari 2025), kenaikan ini memberi impak besar kepada 1.9 juta daripada 2 juta majikan di Malaysia, terutamanya dalam sektor perniagaan kecil seperti gerai makanan, kedai runcit, tadika, dan pusat jagaan kanak-kanak.

Terdapat beberapa risiko utama:

1. Kos Operasi Meningkat – PKS yang tidak mempunyai modal pusingan besar akan berdepan kesukaran untuk membayar gaji yang lebih tinggi.

2. Peningkatan Harga Barang dan Perkhidmatan – Untuk menampung kos pekerja, perniagaan mungkin terpaksa menaikkan harga produk dan perkhidmatan, yang akhirnya membebankan pengguna.

3. Pengurangan Tenaga Kerja atau Automasi – Syarikat mungkin memilih untuk mengurangkan jumlah pekerja atau menggantikan mereka dengan teknologi untuk menjimatkan kos.

4. Penutupan Perniagaan – Jika kos tidak dapat dikawal, pemilik perniagaan kecil mungkin terpaksa menutup operasi mereka.

Dalam laporan tersebut, Profesor Emeritus Dr. Barjoyai Bardai memberi contoh bagaimana sektor keselamatan pernah mengalami kerugian besar apabila gaji pekerja dinaikkan daripada RM500 kepada RM900. Keadaan yang sama dijangka berulang jika PKS tidak diberikan masa untuk menyesuaikan diri.

Dilema: Kebajikan Pekerja vs. Daya Tahan PKS

Tiada siapa yang menafikan kepentingan gaji yang mencukupi untuk memastikan taraf hidup pekerja lebih baik. Namun, jika terlalu banyak perniagaan terpaksa gulung tikar akibat kenaikan ini, kesannya lebih buruk kepada ekonomi.

Persoalan utama:

• Jika kenaikan gaji menyebabkan syarikat tidak dapat bertahan dan akhirnya menutup operasi, adakah ini hasil yang boleh diterima?

• Siapa yang akan kehilangan pekerjaan? Siapa yang paling terjejas?

• Adakah terdapat insentif atau sokongan kepada PKS untuk menyesuaikan diri?

Cadangan untuk Solusi Seimbang

1. Pendekatan Berperingkat – Kerajaan boleh memberi tempoh lebih panjang kepada PKS untuk menyesuaikan diri sebelum kenaikan gaji dikuatkuasakan sepenuhnya.

2. Kadar Berbeza Berdasarkan Industri dan Saiz Syarikat – Bukan semua sektor boleh menyerap kenaikan gaji dengan kadar yang sama. Skala gaji yang lebih fleksibel mungkin lebih sesuai.

3. Insentif Latihan dan Automasi – Jika kerajaan mahu gaji dinaikkan, perlu ada inisiatif untuk meningkatkan produktiviti seperti subsidi teknologi dan latihan kemahiran.

4. Kajian Mendalam Berdasarkan Sektor – Bukannya mengenakan satu kadar tetap untuk semua, kajian terperinci berdasarkan sektor ekonomi perlu dilakukan bagi memastikan kelangsungan perniagaan.

Kesimpulan

Gaji minimum bukan sekadar angka yang ditetapkan di atas kertas. Ia memberi kesan besar kepada ekonomi, terutama dalam sektor PKS yang menjadi tulang belakang negara. Jika tidak dilaksanakan dengan strategi yang betul, ia boleh menyebabkan lebih banyak perniagaan gulung tikar, kadar pengangguran meningkat, dan akhirnya memburukkan keadaan ekonomi negara.

Peningkatan gaji adalah satu keperluan, tetapi ia mesti dilakukan dengan cermat agar manfaatnya dapat dirasai oleh semua pihak – pekerja, majikan, dan ekonomi secara keseluruhan.