Melayu Patut Juarai Pertanian dan Industri Halal Skala Kecil

Sudah lama kita mendengar gagasan “Satu Kampung Satu Produk”, namun pelaksanaannya masih belum benar-benar menjadi arus perdana dalam pembangunan luar bandar. Hakikatnya, masyarakat Melayu mempunyai kelebihan besar untuk menjuarai sektor pertanian dan industri halal skala kecil. Dengan struktur organisasi yang tersusun seperti FELDA, FELCRA dan kampung tradisional, peluang untuk menjadikan setiap kawasan sebagai pusat pengeluaran produk pertanian adalah sangat besar.

Lebih 300 kawasan FELDA di seluruh negara sepatutnya sudah lama menjadi contoh kepada program ini. Satu FELDA, satu produk pertanian bukan sahaja mudah dilaksanakan kerana sistem pengurusan FELDA yang sistematik, tetapi juga mampu melahirkan rangkaian pengeluaran yang konsisten. Contoh mudah ialah penternakan ayam untuk daging dan telur. Kajian saintifik telah banyak dilakukan oleh universiti tempatan dan MARDI, malah jabatan berkaitan sudah menyediakan garis panduan serta sokongan teknikal. Begitu juga dengan tanaman sayuran dan buah-buahan, khususnya produk yang telah dibangunkan oleh MARDI. Jika dipopularkan di kawasan FELDA, ia boleh menjadi sumber bekalan utama dalam negara, malah berpotensi untuk dieksport.

Kita sering melihat di simpang lampu isyarat, ramai peniaga kecil menjual mangga jeruk. Fenomena ini membuktikan bahawa buah-buahan tropika Malaysia mempunyai permintaan tinggi. Persoalannya, mengapa kita tidak mampu mengangkatnya ke tahap industri yang lebih tersusun? Produk seperti kerepek pisang, ubi kayu, belimbing, jambu, limau bali, durian belanda dan lain-lain boleh dijadikan produk hiliran yang bernilai tinggi. Dengan pensijilan halal, produk ini bukan sahaja diyakini pengguna tempatan, malah mampu menembusi pasaran antarabangsa.

Untuk mencapai matlamat ini, MARDI, Jabatan Pertanian, FELDA dan universiti mesti segera berubah pendekatan. Mereka perlu turun padang, membimbing masyarakat melalui pelbagai kaedah dan kerjasama antara jabatan. Fokus utama ialah keterjaminan makanan dan peningkatan pendapatan penduduk luar bandar. Tahun 2026 mesti menjadi titik tolak kepada tindakan yang memberi impak besar. Kajian asas di universiti perlu dikembangkan oleh MARDI dan dibawa ke masyarakat melalui Jabatan Pertanian.

Produk sedia ada yang telah dibangunkan oleh MARDI tidak boleh lagi sekadar menjadi kajian di makmal. Ia mesti segera dipraktikkan di lapangan bersama masyarakat FELDA. Semua peringkat – daripada tanaman, ternakan, hingga produk hiliran – perlu diusahakan secara sistematik. Proses pengeluaran, pembungkusan, pemasaran dan pensijilan halal mesti mengikut piawaian antarabangsa agar produk Melayu benar-benar berdaya saing.

Malaysia sebenarnya kaya dengan buah-buahan tropika yang mempunyai potensi besar untuk dijadikan produk pertanian dan industri halal skala kecil. Mangga misalnya, bukan sahaja digemari sebagai buah segar tetapi boleh dipelbagaikan menjadi jus, sos dan buah kering. Pisang pula sudah lama menjadi asas kepada produk hiliran seperti kerepek dan tepung pisang yang boleh digunakan dalam pelbagai makanan. Nangka dan cempedak, dengan rasa uniknya, sesuai dijadikan kerepek, jem atau produk goreng yang menjadi kegemaran rakyat. Durian belanda pula semakin mendapat perhatian kerana khasiat kesihatannya, manakala belimbing dan jambu batu kaya dengan vitamin serta mudah diproses menjadi jus atau jeruk.

Selain itu, limau bali yang dianggap buah premium mempunyai potensi eksport yang tinggi, sementara rambutan dan duku langsat boleh dijadikan produk kering atau dalam tin untuk pasaran luar negara. Durian sebagai ikon buah Malaysia sudah terbukti mampu menembusi pasaran antarabangsa dalam bentuk sejuk beku, pes dan konfeksi. Nenas pula telah lama menjadi produk eksport utama, dengan variasi jem, jus dan buah kering yang terus mendapat permintaan. Tidak ketinggalan betik yang mudah ditanam dan mempunyai pasaran luas, serta limau kasturi yang popular dalam minuman dan masakan, sesuai dijadikan produk botol berskala besar.

Kesemua buah-buahan ini bukan sahaja bernilai sebagai hasil segar, tetapi lebih penting lagi mampu diproses menjadi produk hiliran bernilai tambah. Dengan pensijilan halal dan piawaian antarabangsa, buah-buahan tempatan akan lebih diyakini pengguna global. Jika setiap FELDA, FELCRA atau kampung tradisional memilih satu atau dua buah utama sebagai identiti kawasan – contohnya “FELDA Harumanis” atau “Kampung Pisang Tanduk” – maka ia akan melahirkan rangkaian produk yang tersusun, berdaya saing dan mampu menembusi pasaran dunia.

Dengan pendekatan ini, industri halal skala kecil akan menjadi tulang belakang ekonomi luar bandar. Ia bukan sahaja menjamin keterjaminan makanan negara, tetapi juga membuka peluang pekerjaan dan meningkatkan taraf hidup masyarakat. FELDA, FELCRA dan kampung tradisional boleh menjadi model pembangunan luar bandar yang bersatu membawa berkat.

Akhirnya, kejayaan ini bergantung kepada keberanian dan kesungguhan kita untuk bertindak segera. Melayu mesti bangkit menjuarai pertanian dan industri halal skala kecil, bukan sekadar sebagai pengeluar bahan mentah tetapi sebagai pencipta nilai tambah yang mampu menembusi pasaran dunia. Jika dilaksanakan dengan tekad dan sistematik, Malaysia akan berdiri sebagai negara contoh dalam pembangunan luar bandar berasaskan pertanian dan industri halal.

Ahmad Ismail FASc